Współzależne powstawanie

Rozdział 12 · Thanissaro Bhikkhu · Nauki Buddy. Wprowadzenie

Mowa przedstawia dwanaście ogniw współzależnego powstawania, pokazując, jak niewiedza prowadzi poprzez pragnienie i przywiązanie do cierpienia. Szczególną uwagę poświęca wytworzeniom cielesnym, werbalnym i umysłowym, które kształtują doświadczenie. Praktyka uważności oddechu pozwala poznawać te procesy i przekształcać je z przyczyn cierpienia w czynniki ścieżki prowadzącej do jego ustania.

Nagranie

Pobierz MP3

Tekst

Współzależne powstawanie obejmuje dwanaście ogniw, z których ósmym jest pragnienie.

Ogniwa prowadzące od pragnienia do cierpienia są następujące:

  1. Trzy rodzaje „pragnienia” warunkują…

  2. cztery rodzaje „przywiązania”, które warunkują…

  3. trzy poziomy „stawania się”. Stawanie się stwarza warunki dla…

  4. „narodzin” tożsamości w obrębie stawania się. Narodziny te nieuchronnie prowadzą do…

  5. „starzenia się, choroby i śmierci”, a także smutku, bólu, rozpaczy i „cierpienia”.

Gdy prześledzimy ten proces wstecz, od pragnienia do jego przyczyn, otrzymamy następującą kolejność ogniw:

  1. „Pragnienie” jest uwarunkowane przez…

  2. „doznania” przyjemności, bólu lub ani przyjemności, ani bólu. Doznania te zależą od…

  3. „kontaktu” w obrębie…

  4. „sześciu zmysłów” (oczu, uszu, nosa, języka, ciała i umysłu). Zmysły te są uwarunkowane przez…

  5. wewnętrzne poczucie „ciała i towarzyszących mu zdarzeń umysłowych” (takich jak uwaga, zamiar, doznanie i rozpoznanie). Te z kolei są uwarunkowane przez…

  6. „świadomość w obrębie sześciu zmysłów”, która jest uwarunkowana przez…

  7. trzy rodzaje „wytworzeń”: cielesne (wdech i wydech), werbalne (wewnętrzna rozmowa umysłu, obejmująca myślenie i ocenianie) oraz umysłowe (doznania i rozpoznania). Wytworzenia te z kolei są uwarunkowane przez…

  8. „niewiedzę”: niedostrzeganie rzeczy w kategoriach Czterech Szlachetnych Prawd.

Mówienie w ogniwach 2 i 3 o wytworzeniach zachodzących „przed” świadomością zmysłową może wydawać się dziwne. Musimy jednak pamiętać, że Buddha opisywał doświadczenie z perspektywy kogoś, kto wykroczył poza świadomość zmysłową, a następnie do niej powrócił, zachowując pełną czujność. Dzięki temu mógł zobaczyć, jak te wytworzenia wpływają na twoją pełną świadomość ciała i umysłu.

Nawet jeśli nie masz takiego bezpośredniego doświadczenia, warto zastanowić się nad tym, jak te czynności wpływają na świadomość, zanim jeszcze w pełni obejmie ona ciało, czynności umysłowe i bodźce zmysłowe. Dzięki temu możesz czujnie dostrzegać, jak przygotowujesz swoją świadomość do tego, by prowadziła ku cierpieniu albo od niego oddalała.

Jednym z powodów, dla których Buddha nauczał uważności oddechu, jest to, że skupia ona uwagę właśnie na drugim ogniwie. Posługujesz się umysłową etykietą, czyli rozpoznaniem, by skierować myśli ku oddechowi, a jednocześnie oceniasz oddech i dostosowujesz go tak, by wywołać doznanie przyjemności. W ten sposób uważność oddechu obejmuje wiedzą wszystkie trzy rodzaje wytworzeń. Dzięki temu przekształca je z przyczyn pragnienia i cierpienia w czynniki ścieżki prowadzącej do ustania cierpienia.

Źródło i licencja

Oryginalny tytuł
Dependent co-arising
Źródło oryginału
dhammatalks.org
Licencja
Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)
Nota
Polska wersja została przygotowana w ramach niezależnego projektu edukacyjnego. Więcej o sposobie pracy: O projekcie.